[style]>
.abiz-wrap{max-width:850px;margin:24px auto;padding:24px;line-height:1.8;color:#1f1f1f!important;background:#fff!important;font-family:Georgia,’Times New Roman’,serif;font-size:18px;border-radius:12px;box-shadow:0 2px 10px rgba(0,0,0,.18)}
.abiz-wrap *{box-sizing:border-box}.abiz-wrap h2,.abiz-wrap h3{color:#111!important}.abiz-wrap h2{font-size:1.55rem;margin:34px 0 14px}.abiz-wrap h3{font-size:1.22rem;margin:24px 0 10px}.abiz-wrap p{text-align:justify;margin:0 0 18px}.abiz-wrap a{color:#0b57d0!important;text-decoration:none}.abiz-lead{font-size:1.12rem;background:#f4f6f8!important;border-left:5px solid #0b57d0;padding:18px 20px;margin:24px 0}.abiz-note{background:#fff8e5!important;border-left:4px solid #d69e2e;padding:14px 16px;margin:22px 0}.abiz-expert-eval{background:#eef4f8!important;border-left:4px solid #0b57d0;padding:16px 18px;margin:24px 0}.abiz-toc,.abiz-internal-links,.abiz-faq-sec{padding:16px 18px;margin:24px 0;border-radius:8px}.abiz-toc{border:1px solid #e9e9e9;background:#fcfcfc!important}.abiz-internal-links{border:1px dashed #bbb}.abiz-faq-sec{background:#f9f9f9!important}.abiz-fig{margin:26px 0 32px;text-align:center}.abiz-fig img{width:100%;height:auto;max-height:620px;object-fit:contain;border-radius:8px}.abiz-fig figcaption{font-size:.92rem;color:#555!important;line-height:1.55;margin-top:8px}.abiz-img-credit{display:block;font-size:.82rem;color:#666!important}.abiz-table{width:100%;border-collapse:collapse;font-size:.95rem}.abiz-table th,.abiz-table td{border:1px solid #ddd;padding:10px 12px;text-align:left;vertical-align:top}.abiz-table th{background:#f4f6f8!important}.abiz-sources{font-size:.95rem;margin-top:30px;border-top:1px solid #eee;padding-top:16px}@media(max-width:640px){.abiz-wrap{font-size:16px;padding:16px}.abiz-wrap p{text-align:left}.abiz-fig img{max-height:none}}
24 milyar TL gerçekten çok mu?
Deprem bölgesindeki kültürel miras çalışmalarında 24 milyar TL’lik gerçekleşen iş, 34 milyar TL toplam yatırım hedefi ve kurum bazlı proje sayılarını gösteren infografik
- 24 milyar ve 34 milyar TL ne anlama geliyor?
- KVGM’de son durum
- Özel mülkiyetteki tescilli yapılara destek
- Vakıf eserlerinde hasar ve restorasyon
- Kent kent öne çıkan çalışmalar
- 2026–2027 takvimindeki sayı sorunu
- Afetlere dirençli kültürel miras ne demek?
- Arkeolojik Değerlendirme
- Kaynakça
- Sık Sorulan Sorular
24 milyar ve 34 milyar TL ne anlama geliyor?
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un 16 Eylül 2026’da Kahramanmaraş’ta yaptığı açıklamaya göre deprem bölgesindeki kültürel miras çalışmaları için bugüne kadar 24 milyar TL’lik iş gerçekleştirildi. Devam eden ve planlanan projeler tamamlandığında toplam yatırım büyüklüğünün 34 milyar TL’ye ulaşması öngörülüyor.
Bu nedenle “34 milyar TL harcandı” ifadesi doğru değil. 24 milyar TL gerçekleşen iş büyüklüğü, 34 milyar TL ise kalan projeler dahil hedeflenen toplam yatırım büyüklüğü olarak aktarılıyor.
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünde son durum
| Durum | İş sayısı |
|---|---|
| Tamamlanan | 79 |
| Devam eden | 17 |
| İhale sürecinde | 4 |
Açıklamada Gaziantep Kalesi, Zeugma Mozaik ve Arkeoloji Müzesi, Gaziantep Arkeoloji Müzesi, Diyarbakır Surları, Saint George Kilisesi, Zerzevan Kalesi, Kahramanmaraş Kalesi, Arslantepe, Malatya Arkeoloji Müzesi ve Şanlıurfa Kalesi gibi farklı türde kültür varlıkları örnek gösterildi.
Özel mülkiyetteki tescilli yapılara 2,14 milyar TL’yi aşan destek
11 ilde vatandaşların mülkiyetindeki tescilli taşınmaz kültür varlıkları için 1.297 proje yardımı ve 311 uygulama yardımı olmak üzere toplam 1.608 taşınmaz için sözleşme imzalandığı açıklandı. Destek programının büyüklüğünün 2 milyar 140 milyon TL’yi aştığı bildirildi.
Bu kalem özellikle tarihî konutlar, dükkânlar ve sivil mimarlık örnekleri bakımından önemli; çünkü tarihî kent dokusu yalnız büyük anıtlardan oluşmuyor.
Vakıf eserlerinde hasar ve restorasyon tablosu
Vakıflar Genel Müdürlüğü teknik ekipleri ile ICOMOS Türkiye Millî Komisyonu uzmanlarının yaptığı incelemelerde deprem bölgesindeki 678 vakıf kültür varlığı değerlendirildi.
| Hasar durumu | Eser sayısı |
|---|---|
| Yıkılmış / göçmüş | 31 |
| Ağır hasarlı | 144 |
| Orta hasarlı | 104 |
| Hafif hasarlı | 98 |
| Hasarsız | 301 |
| Toplam | 678 |
Sözleşmeli çalışmalar 377 eser/parsel ölçeğine ulaştı; bunların 209’unun tamamlandığı bildirildi.
 |
| 6 Şubat depremlerinden etkilenen 11 ilde öne çıkan kültürel miras, müze, kale ve arkeolojik alan çalışmalarını gösteren harita infografiği |
Kent kent öne çıkan çalışmalar
Gaziantep: Gaziantep Kalesi’nin yeniden ayağa kaldırıldığı; Zeugma Mozaik ve Arkeoloji Müzesi ile Gaziantep Arkeoloji Müzesi’nde hasar giderme ve koruma çalışmalarının yürütüldüğü açıklandı.
Diyarbakır: Surlar, Saint George Kilisesi, Zerzevan Kalesi ve müzelerde çeşitli restorasyon ve koruma uygulamalarının tamamlandığı bildirildi.
Kahramanmaraş: Kahramanmaraş Kalesi, Kurtuluş Mahallesi’ndeki tescilli yapılar, Germanicia Antik Kenti ve Belediye Çarşısı programın öne çıkan başlıkları arasında.
Hatay: Hatay Arkeoloji Müzesi’nin onarımı ve Gastronomi Merkezi restorasyonu sürüyor; tarihî kent dokusunun bütüncül korunması üzerinde çalışılıyor.
Malatya: Arslantepe, Atatürk Evi, Malatya Arkeoloji Müzesi ve Beşkonaklar öne çıkıyor.
Şanlıurfa, Elazığ, Adıyaman: Şanlıurfa Kalesi’nin ikinci etap restorasyonu, Elazığ Arkeoloji ve Etnografya Müzesi’nin yeniden açılması ve Adıyaman Cumhuriyet İlkokulu’nun müzeye dönüştürülmesi açıklanan başlıklar arasında.
2026–2027 takvimindeki sayı sorunu: 58 + 50 neden 118 etmiyor?
16 Eylül tarihli haber metinlerinde dikkat çeken bir aritmetik tutarsızlık bulunuyor. Açıklamada 2026 sonuna kadar 58, 2027 içinde 50 işin tamamlanmasının planlandığı aktarılıyor; bu iki sayı toplandığında 108 ediyor. Buna karşın aynı metinlerde toplam rakam 118 olarak yazılmış durumda.
2026’nın kalan ayları için verilen ayrıntılı takvim eylülde 1, ekimde 7, kasımda 15 ve aralıkta 35 işten oluşuyor; bunların toplamı gerçekten 58. Bu nedenle Arkeoloji.Biz’de 118 sayısını düzeltilmiş ya da doğrulanmış bir toplam gibi kullanmamak daha doğru.
 |
| Deprem sonrası kültürel mirasın hasar tespiti, enkaz belgeleme, Koruma Kurulu kararı, restorasyon, dijital envanter ve risk analizi aşamalarını gösteren infografik |
Afetlere dirençli kültürel miras ne demek?
Bakanlık, gelecek dönemde kültür varlıklarının belgelenmesi, dijital envanterlerinin güçlendirilmesi ve yapısal risklerinin belirlenmesine yönelik çalışmaların süreceğini açıkladı.
Afet direnci yalnız taşıyıcı sistemi güçlendirmek değildir. Güncel envanter, fotoğraf ve 3B belgeleme, taşınabilir eserlerin güvenli depolanması, kültür enkazının kontrollü ayrıştırılması, kurul kararları, koruma projeleri, acil durum planları, periyodik bakım ve uzun vadeli izleme aynı zincirin parçalarıdır.
Arkeolojik Değerlendirme
6 Şubat depremleri, kültürel miras yönetiminde restorasyon ile afet risk yönetiminin birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini gösterdi. Bir yapıyı depremden sonra onarmak kadar, hangi verilerle belgelendiği, özgün malzemenin nasıl ayrıştırıldığı ve sonraki afetlere karşı nasıl izleneceği de bilimsel korumanın parçasıdır.
Bu nedenle yalnız tamamlanan iş sayısı veya yatırım büyüklüğü programın başarısını tek başına ölçmeye yetmez. Özgün malzemenin korunma oranı, müdahalelerin belgelenmesi, arkeolojik bağlamın sürekliliği, bakım programlarının işlerliği ve tarihî dokuda yaşamın devam etmesi de değerlendirilmelidir.
Özellikle Hatay ve Kahramanmaraş gibi ağır etkilenmiş tarihî kentlerde koruma tek yapı ölçeğini aşmalıdır. Bir camiyi, hanı veya konağı ayağa kaldırmak kadar sokak dokusunu, parsel ilişkilerini, arkeolojik katmanları ve yaşayan topluluğu birlikte ele almak gerekir.
Dijital envanter ve yapısal risk belirleme vurgusu bu nedenle geleceğe dönük en önemli başlıklardan biridir. Afet öncesi üretilmiş nitelikli 3B kayıt, rölöve, malzeme analizi ve risk haritaları; afet sonrasında doğru müdahale kararlarını hızlandırabilir.
Arkeoloji.Biz’de İlgili Yazılar
- Deprem Sonrası Restorasyon Tamamlandı: Malatya Arkeoloji Müzesi Kapılarını Yeniden Açtı
- Gaziantep Arkeoloji Müzesi’nde Deprem Sonrası Yeni Dönem
- Kültürel Miras Yönetiminde Yeni Dönem
Kaynakça ve Dış Bağlantılar
- 16 Eylül 2026 kültürel miras seferberliği açıklamalarını aktaran Turizm Aktüel.
- Arkeolojik Haber, 16 Eylül 2026.
- UNESCO Türkiye Millî Komisyonu, deprem bölgesinde somut olmayan kültürel miras alan araştırması raporu.
Sık Sorulan Sorular
Deprem bölgesinde kültürel miras için 34 milyar TL harcandı mı?
Hayır. Açıklamada bugüne kadar 24 milyar TL’lik iş gerçekleştirildiği, kalan projelerle toplam yatırımın 34 milyar TL’ye ulaşmasının beklendiği belirtildi.
Kaç kültürel miras işi tamamlandı?
KVGM kapsamında 79 iş tamamlandı; 17 iş sürüyor, 4 iş ihale aşamasında.
Özel mülkiyetteki tescilli yapılara destek veriliyor mu?
Evet. 1.608 taşınmaz için proje veya uygulama yardımı sözleşmesi imzalandığı ve destek programının 2,14 milyar TL’yi aştığı açıklandı.
Vakıf kültür varlıklarında hasar tablosu nasıl?
678 eserin 31’i yıkılmış/göçmüş, 144’ü ağır, 104’ü orta, 98’i hafif hasarlı; 301’i hasarsız olarak açıklandı.
2026–2027’de gerçekten 118 iş mi tamamlanacak?
Kaynaklarda 2026 için 58 ve 2027 için 50 iş belirtiliyor; toplam 108 ediyor. Aynı metinlerde 118 ifadesi de geçtiği için sayı kendi içinde tutarsız.
