Londra’da bulunan Roma dönemi lahdinde gömülü iskelet, 11. yüzyıl başrahiplerinden Ælfwig ya da Wulfnoth’a ait olabilir.
Westminster Abbey’de, Roma ve Anglo-Sakson bezemeleri taşıyan bir lahit arkeologların kafasını uzun süre karıştırdı. Ancak 150 yıllık bu bilmece sonunda çözülmüş olabilir.
1800’lerin sonlarında Westminster Abbey din adamları gizemli bir lahde rastladı. Lahdin kapağı 11. yüzyıla ait bir Anglo-Sakson haçıyla bezenmişti, ancak gövdesinde 4. yüzyıla ait bir Roma cenaze yazıtı bulunuyordu. Mezar yaklaşık 150 yıl boyunca uzmanların kafasını kurcaladı. Şimdi ise yeni bir çalışmaya göre manastırın danışman arkeoloğu burada kimin gömülü olduğunu sonunda çözmüş olabilir.
(İlgili: Londra’da İlk Kez Eksiksiz Bir Roma ‘Yatak Mezarı’ Çıkarıldı)
Westminster’ın baş taş ustası, lahdi 1869’da ortaya çıkardı. Uzmanlar lahdi incelediğinde içindekilerin aynı yüzyılın başlarında yağmalandığını fark etti. Uzmanlar ayrıca lahdin yan yüzündeki oyma bezemenin üslup bakımından Roma’ya ait olduğunu ve “Valerius Amandinus’un anısına. Valerius Superventor ve Marcellus bunu babaları için yaptı” şeklinde çevrilebilecek Latince bir yazıt taşıdığını gördü. Ancak lahdin kapağına devasa bir Orta Çağ haçı oyulmuştu. Bu da mezarın yüzlerce yıl sonra önemli bir din adamını gömmek için yeniden kullanıldığını düşündürüyordu.
Kimse içinde kemik kaldığını düşünmediği için Roma lahdine gömülmüş Orta Çağ bireyinin kimliği 150 yıl boyunca çözülemedi. Ancak Westminster Abbey’nin danışman arkeoloğu Warwick Rodwell’in Journal of the British Archaeological Association’da yayımlanan bir çalışmada yazdığına göre taş tabut 2016’da konservasyon için açıldığında içinde eksiksiz bir iskelet bulundu ve ölünün kimliğine dair ipuçları sonunda gün ışığına çıktı.
Rodwell çalışmada, geriye son önemli sorunun, yani bu kişinin kim olduğu sorusunun kaldığını yazıyor. Rodwell’e göre muhtemelen 19. yüzyılın başlarında çalınmış olan mezar armağanları bulunmasa da bu kişi, büyük bir haçla bezenmiş taş bir lahitte saygın bir şekilde gömüldüğüne göre neredeyse kesin olarak bir başrahipti.
Rodwell, Westminster başrahiplerinin doğum ve ölüm tarihlerine ve görev sürelerine dayanarak adayları Wulfsige (988-993 yılları arasında başrahip), Ælfwig (993-1020 yılları arasında başrahip) ve Wulfnoth (1020-1049 yılları arasında başrahip) olarak daralttı. Wulfsige, başka bir yerde piskopos olmak için Westminster’dan ayrıldığından büyük olasılıkla manastıra gömülmemişti.
Rodwell’e göre bu nedenle lahdin sahibi için iki güçlü aday kalıyor. Rodwell, Ælfwig’in zaten bir Westminster keşişi olmasının onu öne çıkarabileceğini yazıyor.
Ælfwig’in mezarı bin yıl sonra bulunmuş olabilse de bazı sorular hâlâ yanıtsız.
Örneğin 11. yüzyıla ait bir başrahibin neden yeniden kullanılmış, 4. yüzyıla ait bir Roma lahdine gömüldüğü belirsiz. Rodwell çalışmada Roma tabutlarının yeniden kullanılmasının son derece alışılmadık olduğunu ve bu lahde benzer bir örneğin daha önce hiç bulunmadığını belirtiyor. Yeniden kullanımın açıklamalarından biri, ilk sözcüğü olan “memoriae” (anısına) ifadesi Valerius Amandinus’un kendisinin de erken dönem bir Hıristiyan olduğunu düşündüren Latince yazıtta yatıyor olabilir. Rodwell’e göre bu Romalı, Roma dönemi Londra’sında önemli bir kişi olabilir, ancak ne yazık ki kariyeri hakkında hiçbir şey bilinmiyor.
Uzmanlar Roma lahdinin nereden geldiğinden de emin değil. Lahit, İngiltere’nin güneyindeki Oxfordshire’dan çıkarılan kireçtaşından yapılmıştı. Rodwell’e göre tabut belki de ilk olarak bir Roma anıt mezarına gömülmüş ve bir noktada çıkarılıp taşınmıştı. Ancak Rodwell’in çalışmada belirttiği gibi Westminster Abbey’nin yakınlarında bir yerde keşfedilmeyi bekleyen bir villa ve villaya ait bir mezarlık da olabilir.
Lahit şu anda Westminster Abbey’deki Kraliçe’nin Elmas Jübilesi Galerileri’nde sergileniyor.
Live Science. 20 Ekim 2026.
Makale: Rodwell, W. (2026). Westminster Abbey’s Roman sarcophagus and its afterlife. Journal of the British Archaeological Association.
