İsveç’in güneyindeki Löddeköpinge’de, Tunç Çağı’na ait ve ülkede az sayıda örneği bilinen iki geyik boynuzu balta bulundu.
İsveç’in güneyindeki Löddeköpinge yakınlarında geyik boynuzundan yapılmış iki balta ortaya çıktı. Arkeologlar baltaları bu bahar Skåne’deki eski bir yerleşimi incelerken buldu.
Her iki balta da yaklaşık MÖ 1.700 ile 500 arasındaki Tunç Çağı’na tarihlenen çukurlarda bulunuyordu. Baltalardan biri ağır biçimde aşınmış olsa da, diğeri çok daha iyi durumda. Boynuzun içinde bir delik var ve kesici ağızda biçimlendirme ve bileme izleri görülüyor.
Benzer baltalar Danimarka genelinde bulunmuş olsa da İsveç’ten bilinen örnek sayısı az. Bu yeni buluntular, ülkedeki sınırlı sayıdaki örneğe bir yenisini daha eklemiş oldu.
(İlgili: İsveç’te 5.000 Yıllık Köpek İskeleti ve Kemik Hançer Keşfedildi)
Geyik boynuzu baltaların İskandinavya’da uzun bir geçmişi var. Bu baltalar, insanların esas olarak avcılık ve toplayıcılıkla geçindiği, yaklaşık MÖ 10.000 ile 4.000 arasındaki Mezolitik dönemde yaygındı. Tarımın yayıldığı, yaklaşık MÖ 4.000 ile 1.700 arasındaki Neolitik dönemde ise kullanımları büyük ölçüde azaldı.
Baltalar Tunç Çağı’nda yeniden ortaya çıktı fakat biçimleri değişmişti. Demir Çağı’nda ise bir kez daha ortadan kayboldular.
Peki insanlar bu baltaları ne için kullanıyordu? Danimarka’daki bir deneysel arkeoloji merkezi olan Lejre’de yapılan testler bazı yanıtlar sunuyor. Araştırmacılar geyik boynuzundan yeni baltalar yapıp bunları ahşap üzerinde test etti. Aletler ağaç kesmek, kuru odun doğramak ve ateş için kütük yarmak konusunda oldukça iyi iş gördü.
Baltaların kullanımının ritüel bir yönü de olmuş olabilir. Danimarka’da bulunan örneklerin birçoğu oyma desenler taşıyor ve bulundukları yerler de amaçlarına dair soruları artırıyor.
Danimarka’da bulunan 155 geyik boynuzu baltanın 59’unda bezeme bulunuyor. Bazılarında noktalı daireler yer alırken, diğerlerinde Tunç Çağı sanatıyla ilişkilendirilen tekerlek haçları ve sarmal desenler görülüyor.
Arkeologlar bu baltaların birçoğunu sulak alanlarda ve turbalıklarda da buldu. İnsanlar bu baltaları gündelik işler sırasında kaybetmek yerine bilinçli olarak oraya bırakmış olabilir.
Löddeköpinge yakınlarında bulunan iki balta, insanların Tunç Çağı’nda geyik boynuzunu nasıl işlediğine dair yeni kanıtlar sunuyor. Baltaların biçimi, aşınma izleri ve bulundukları yerler, araştırmacıların bu aletlerin gündelik yaşama ve ritüel eylemlere nasıl yerleştiğini incelemesine yardımcı olacak.
Arkeologerna. 30 Eylül 2026.
