Bir hendekte bulunan 8.000 kurbağa kemiğinin, 1.700 yıl önce baykuş gibi yırtıcı kuşların yediği kurbağalara ait olduğu anlaşıldı.
Bournemouth Üniversitesi ve Londra Müzesi Arkeoloji Birimi’nden (MOLA) bilim insanları, bir hendekte 8.000 kurbağa kemiğinin bulunmasından on yıl sonra sonunda “suçluları” belirledi.
Kemikler, 2016-2018 yılları arasında İngiltere Ulusal Karayolları’nın A14 Cambridge-Huntingdon İyileştirme Projesi sırasında bulundu. Bu kurbağa mezarlığının kökeni gerçek bir bilmeceydi ve arkeologları pek çok farklı araştırma yolunu denemeye yöneltti.
Bournemouth Üniversitesi’nden Dr. Paul Clarkson, keşfi haberlerde gördükten sonra daha ileri analizler yapmak amacıyla MOLA’nın kıdemli zooarkeoloğu Dr. Vicki Ewens ile iletişime geçti.
(İlgili: Demir Çağı Bölgesinde Toplu Kurbağa Gömüsü Bulundu)
Dr. Clarkson, kurbağa kemiklerindeki izleri önceki çalışmalarla karşılaştırdıktan sonra kurbağaların yırtıcı kuşlar tarafından yendiğini saptadı. En olası şüpheliler kır baykuşları ve gök doğandı.
Ancak hikâye burada bitmedi. Alandaki arkeolojik kanıtlar hendeğin tek bir yıl içinde dolduğunu gösteriyordu. Bu da bu kadar kısa sürede nasıl bu kadar çok kemiğin biriktiği sorusunu yanıtsız bırakıyordu. Bunun üzerine araştırma ekibi incelemeyi derinleştirdi.
Ekip, öncü yeni bir analiz yöntemiyle kurbağaların humeruslarını (üst kol kemiklerini) ölçerek kurbağaların çoğunun genç yaşta, yaşamlarının ilk yılının kışında yenerek öldüğünü keşfetti. Viyana Üniversitesi’nin yaptığı radyokarbon tarihlendirmesi de kalıntıların 1.700 yıl öncesine, Roma dönemine tarihlendiğini gösterdi.
Roma döneminde bu vadide Fens bataklıklarının suları çekiliyordu. Bu da kurbağaların üremesi için ideal koşullar yaratıyor ve kuşlara bol miktarda yiyecek bırakıyordu.
Kır baykuşları çayırlık alanlarda avlandığından ve bu vadi Demir Çağı’nda ormanlık olduğundan, araştırmacılar salyangoz, polen ve odun kömürü kanıtlarını da inceledi. Bu kanıtlar, geniş orman alanlarının zaman içinde hayvan otlatmak için yavaş yavaş kesildiğini ortaya koydu. Roma dönemine gelindiğinde geniş açık alanlarda, kurbağaları çayırlık alanlardaki avcılardan koruyacak daha az ağaç kalmıştı.
Çalışmayı yürüten Bournemouth Üniversitesi’nden Dr. Paul Clarkson, arkeolojik alanlardan geçmişin nasıl olduğunu bir baykuşun gözünden görme fırsatının pek sık ele geçmediğini söylüyor.
Clarkson’a göre bu kurbağaların bilmecesi çözüldü: Bir grup baykuş kurbağalarla ziyafet çekmiş ve geride kemiklerini bırakmıştı. Araştırmacı, bu kemiklerin yalnızca Roma dönemi Fens bataklıklarının yakınında yaşayan insanların yaşamı hakkında bilgi vermediğini, aynı zamanda doğal dünyaya, yani yabani hayvanların geçmişte neler yaptığına ve onlar için yaşamın nasıl olduğuna dair de fikir verdiğini ekliyor.
Bu bilmecenin çözülmesi, Roma döneminde insanların hareketliliğine dair de değerli ipuçları sunuyor. Kuşların avlanma etkinlikleri, belki de daha az kalabalık bir coğrafyadan yararlanıyordu. Topluluklar bölgeyi, hayvanlarını yeni otlaklara götürmek için daha çok mevsimlik olarak ziyaret ediyordu.
Dr. Ewens, “Bu küçük alanda neden bu kadar çok kurbağa kemiği bulunduğuna dair pek çok teorim vardı. Paul ile iş birliği yaparak nihayet bu soruya yanıt bulmak harika oldu. Bu araştırma, bir kazı alanında ele geçen en küçük hayvan kalıntısının bile, yalnızca geçmişteki çevresel koşulları değil, aynı zamanda daha geniş bir coğrafyadaki insan faaliyetlerini anlamamıza nasıl yardımcı olabileceğini gösteriyor” diyor.
Bournemouth University. 10 Kasım 2026.




