X Facebook WhatsApp 18 Kasım 2026 1 0

Romalılar İskoçya’dan Çekilirken İmparator Heykelini Sökmüş

Romalılar İskoçya’dan Çekilirken İmparator Heykelini Sökmüş

İskoçya’da bir bataklıkta bulunan bronz bacak, Romalıların bölgeden çekilirken özenle söktüğü Antoninus Pius heykeline ait olabilir.

Yardımcı küratör Bethany Simpson, antik bronz bacakla birlikte. C: Jane Barlow/PA

Bir bataklıkta bulunan gizemli bronz ayak, büyük olasılıkla bir zamanlar İskoçya’yı fethetmeye çalışan Roma İmparatoru Antoninus Pius’un anıtsal bir heykelinin parçasıydı.

Bir zamanlar İskoçya’da dikilmiş, gerçek boyutlarından büyük bir Roma İmparatoru Antoninus Pius heykelinden geriye yalnızca sağ bacağın alt kısmı kaldı. Uzmanlar şimdi bu heykelin tamamının neye benzediğini yeniden canlandırdı fakat heykelin 1.800 yıldan uzun süre önce neden özenle söküldüğünden hâlâ emin değiller.

İskoçya Ulusal Müzeleri’nin açıklamasına göre Milsington bacağı olarak da bilinen yaldızlı bronz ayak ve baldır, 1820’de bir bataklıkta bulundu. Bacak, İskoçya’da şimdiye kadar bulunmuş tek anıtsal Roma imparatoru heykeli örneği ve büyük olasılıkla MS 140 civarında yapılmıştı.

(İlgili: İskoçya’da Roma Işık Tanrısı Sol’a Adanmış Nadir Sunak Bulundu)

Uzmanlar başlangıçta bronz heykelin, Romalıların MS 71’de Eboracum kenti olarak kurduğu İngiltere’deki York’tan yağmalandığını düşünüyordu. Ancak Roma sınırına yönelik araştırmalar yıllar içinde ilerledikçe, atlı heykellerin Roma İmparatorluğu’nun sınırı boyunca uzanan kalelere sıklıkla dikildiği anlaşıldı.

Uzmanlar artık bu bacağın, Roma’daki ünlü Marcus Aurelius heykeline benzeyen atlı bir İmparator Antoninus Pius heykelinden geldiğini düşünüyor.

Antoninus Pius, Roma İmparatorluğu’nun en kuzey sınırını korumak için devasa bir duvar inşa ettiren Hadrianus’un ardından MS 138’den 161’e kadar Roma imparatoru olarak hüküm sürdü. Antoninus Pius, Roma’nın topraklarını genişletmek için Roma Britanyası’nın imparatorluk valisine kuzeye ilerlemesini, güney İskoçya’yı istila etmesini ve Antoninus Duvarı adı verilen ikinci bir duvar inşa etmesini emretti. Ancak bu duvar Antoninus Pius’un ölümünden sonra savunmasız bırakıldı ve Romalılar İskoçya’dan çekildi.

Küratör yardımcısı Bethany Simpson, Edinburgh’daki İskoçya Ulusal Müzesi’nde düzenlenen serginin odak noktasını oluşturan yaldızlı bronz bacağı inceliyor. C: Jane Barlow/PA

Açıklamaya göre Romalılar bu geri çekilme sırasında diktikleri değerli heykelleri sökmüş olabilir. Yeni bir sergi öncesinde Milsington bacağı üzerinde yapılan incelemede bronzda hiçbir kesik izine rastlanmadı. Bu da bacağın “acımasızca kesilip koparılmadığını”, özenle söküldüğünü düşündürüyor.

İskoçya Ulusal Müzeleri’ne göre bu durum, heykellerin bir savaşın ardından, bir imparatorun hatırası lanetlendiğinde ya da hurda olarak parçalandığında kasıtlı olarak tahrip edildiği örneklerle tezat oluşturuyor.

Bacağın İskoçya kökenli olduğu kesin olarak belirlenince İskoçya Ulusal Müzeleri’nin küratörleri, Antoninus Pius ve onun imparatorluğu genişletme yaklaşımı hakkında daha fazla bilgi edinebildi.

İskoçya Ulusal Müzeleri’nin tarihöncesi sanat ve Roma arkeolojisi baş küratörü Fraser Hunter, bu bulgunun Roma’nın İskoçya’yı fethetmeye yönelik ikinci girişimine dair anlayışlarını tamamen tersine çevirdiğini söylüyor. Hunter’a göre bu, imparator için büyük bir meseleydi ve kutlanmaya değer bir şeydi.

Ancak çizmeli bronz bacak, yaklaşık iki bin yıl önce güney İskoçya’yı süslemiş olabilecek anıtlara bir bakış sunarken Hunter için önemli bir soruyu da gündeme getiriyor: Heykelin geri kalanı nerede?

Milsington bacağı, Inveresk Mithras sunakları ve Roma dönemine ait diğer buluntular, 14 Kasım’dan itibaren İskoçya Ulusal Müzesi’ndeki “Roma İskoçyası: İmparatorluğun Sınırında Yaşam” sergisinde ziyaretçilerle buluşuyor.


Live Science. 13 Kasım 2026.

Bir yanıt yazın