ABD’nin Utah eyaletinde 700 yıldan eski yerli kaya oymalarına isimlerini kazıyan iki kişiyi bulmak için soruşturma başlatıldı.
ABD Arazi Yönetimi Bürosu (BLM), Utah eyaletinin Moab kentindeki eski kaya oyması alanlarına yazı kazıyan iki kişinin bulunması için yardım istedi.
Bölgede, kaya yüzeylerine oyulmuş ve yüzlerce, kimi zaman binlerce yıl öncesine tarihlenen çok sayıda kaya oyması bulunuyor. Ulusal öneme sahip olan bu oymalar, yüzyıllar boyunca bu sanata katkıda bulunmuş farklı kültürlerden eski halkların dünyalarına küçük ama anlamlı bir pencere açıyor.
Bu oymalar, bugün bölgeyle atalarından gelen bağları bulunan yerli topluluklar için de derin bir önem taşımaya devam ediyor. Tarihi ve kültürel önemleri düşünüldüğünde, bu alanların Arkeolojik Kaynakları Koruma Yasası (ARPA) kapsamında korunması hiç şaşırtıcı değil. Alanlara yönelik her türlü tahribat ya da müdahale ağır bir federal suç sayılıyor ve para cezası, hapis ve kamu arazilerine giriş yasağıyla sonuçlanabiliyor.
(İlgili: İspanya’da Modern Grafitilerin Altında Buzul Çağı Sanatı Çıktı)
Bunun nedeni, kaya sanatının son derece hassas olması ve yerine konamaması. Bir kez zarar gördüğünde onu ilk hâline döndürmenin hiçbir yolu yok.
BLM şu anda geçtiğimiz hafta yaşanan iki ayrı olayı soruşturuyor. Olaylardan biri 279 numaralı karayolu boyunca, diğeri ise pürüzsüz kumtaşı arazide uzanan popüler bir parkur olan Hell’s Revenge yakınlarında yaşandı.
Her iki olayda da sorumluların isimlerini kaya yüzeyindeki figürlerin üzerine ya da hemen yakınına kazıdığı görülüyor. Bildirildiğine göre zarar gören paneller 700 yıldan daha eski. Bu tahribat, internette faillerin bulunması için yoğun bir arayış başlattı.
BLM, Facebook’ta yaptığı açıklamada ziyaretçilerden bu kaynaklara saygı göstermelerini ve onları gelecek kuşaklar için korumaya yardım etmelerini istedi. Kurum, olaylardan sorumlu kişilerin kimliğinin belirlenmesine yardımcı olabilecek bilgisi olanların (435) 259-2131 numarasından Moab BLM Kolluk Birimi ile iletişime geçmesini rica etti.
Bu tür miras alanlarını ziyaret edenlerden kaya yüzeylerine herhangi bir yazı eklememeleri ve onlara dokunmamaları isteniyor. Ziyaretçilerden ayrıca alanlardan hiçbir eseri almamaları ve bu alanların bugün yaşayan insanlar için hâlâ kutsal sayıldığını her zaman akılda tutmaları isteniyor.
İnsanlar binlerce yıldır dünyanın dört bir yanındaki anıtlara ve alanlara isimlerini ya da kısa mesajlar bırakıyor. Bazı bağlamlarda bu yazılar, normalde tarih kayıtlarında kaybolup gidecek insanların seslerine ulaşmanın değerli bir yolu olabiliyor.
Yakın zamanda yapılan bir çalışmada arkeologlar, İspanya’nın Katalonya bölgesindeki popüler bir mağarada daha önce bilinmeyen Buzul Çağı oymalarını, tam da modern duvar yazılarını incelerken keşfetti. Araştırmacı, kafa lambasını çıkardığı sırada tesadüfen mağara sanatını fark etti. Böylece İber Yarımadası’ndaki bu tür sanat eserlerinden oluşan en önemli koleksiyonlardan biri olduğu düşünülen kalıntılar gün yüzüne çıkmış oldu.
IFL Science. 9 Kasım 2026.
